Portal informacyjny
o kulturze w Rzeszowie

Kultura w Rzeszowie

2019.06.19

Europejski Stadion Kultury 2019

Wschód Kultury – Europejski Stadion Kultury to największy na Podkarpaciu i jeden z najciekawszych festiwali w Polsce, który co roku zapewnia uczestnikom intensywną dawkę doznań artystycznych.

W tym roku festiwal odbędzie się już po raz dziewiąty, a przez 3 dni trwania festiwalu (od 21 do 23 czerwca) uczestnicy będą mogli wziąć udział w blisko 40 wydarzeniach z różnych dziedzin sztuki.

 

Koncert Główny

 

Głównym punktem Festiwalu jest Koncert Główny na Stadionie Miejskim, podczas którego na scenie pojawiają się największe polskie i zagraniczne gwiazdy.

W tym roku koncert otworzy występ zjawiskowego zespołu Tulia, wykonującego nowoczesną muzykę folkową. Tulia to cztery młode dziewczyny, śpiewające białymi głosami, występujące w spektakularnych strojach, które inspirowane są strojami ludowymi.

To co sprawia, że Koncert Główny ESK jest tak niezwykły to występy muzycznych kolektywów. Polskie i zagraniczne zespoły spotykają się na scenie w Rzeszowie, aby wykonać unikalne aranżacje swoich utworów.

W tym roku w kolektywach wystąpią: Grzegorż Hyży i Navi Band (Białoruś), Natalia Kukulska i Shuma (Białoruś), The Dumplings i Luna (Ukraina) oraz O.S.T.R i Vali Boghean.

Koncert poprowadzi znana wokalistka - Bovska.

 

Projekty interdyscyplinarne

 

Jedną z idei festiwalu jest synteza różnorodnych gatunków sztuki. Podczas Europejskiego Stadionu Kultury zaprezentowane zostaną projekty nietypowe, wielowymiarowe łączące w sobie różne elementy: muzykę, taniec, teatr czy sztuki wizualne na najwyższym poziomie artystycznym.

Jednym z takich przedsięwzięć jest Hotel Meduza - performance/instalacja artystyczna (dla widzów od 18 roku życia), łączącą sztukę wizualną z widowiskiem teatralnym. Projekt ma charakter site-specific i stworzony został z myślą o funkcjonowaniu w specjalnie wykreowanej do tego celu przestrzeni w pomieszczeniach piwnicznych rzeszowskiego Teatru Maska, gdzie zostanie stworzona instalacja przestrzenna wyobrażająca hotel usytuowany na dnie oceanu. Instalacja przestrzenna będzie stanowiła ważny element dla wydarzania się performansu.

Na wizualizacje składać się będzie nie tylko scenografia ale też kostium i kapelusz inspirowany formą meduzy. Autorsko zaprojektowany i wykonany kostium przez Ewelinę Czaplicką- Ruduchę, będzie stanowił odrębne w formie dziełosztuki.

Ogromną rolę w tworzeniu tej tajemniczej, podwodnej rzeczywistości, będzie miała muzyka, skomponowana i wykonywana na żywo przez Kristiana Tangvika. Performance w języku angielskim będzie zagrany trzykrotnie, każdej nocy, podczas trwania Festiwalu.

 

Ciekawą propozycją jest też Instalacja ruchowa “UWAGA!” – spektakl taneczny Teatru O.de.la z muzyką na żywo. “UWAGA" to projekcja zbliżona do ekspresji naturalnej. Polega na spontanicznym, nieintencjonalnym uzewnętrznieniu i wyrażaniu treści psychicznych w formach ruchowych.

W performansie ciało tancerza to nośnik barwy i jej wpływu na motorykę, emocje, zachowanie; muzyka - pomaga doznawać barwy, czasem potęguje, a czasem zniekształca ich działanie; choreografia - wyznacza diagram, kontury wrażenia barwnego – ruchowego scenografia rysuje przestrzeń eksperymentu,

a wizualizacje docierają do oka obserwatora.

 

Tajemnicę życia i piękno przyrody odkryje przed nami artysta Paweł Chlebek, który wykona instalację land art’ową (w pobliżu Klubu Festiwalowego na Bulwarach) w formie performance. Instalacja będzie nawiązywać do koncepcji artystycznej Grupy Twórczej ArtLander.

Paweł Chlebek jest autorem pomnika Stanisława Nitki na rzeszowskich bulwarach oraz artystą międzynarodowych festiwalów Land Art.

 

Po raz kolejny uczestnicy festiwalu będą mogli wyruszyć w dźwiękową podróż dzięki projektowi “Ucho - dźwiękowy wehikuł” - projekt zainicjowany podczas ESK 2018 zyskał tak duże zainteresowanie i sympatię odbiorców, że teraz powraca w nowej odsłonie.

Ucho to projekt, który bazuje na dźwiękowych nagraniach binauralnych i nawiązuje do polskich i ukraińskich symboli kultury codziennej.

W ramach tegorocznej edycji powstanie słuchowisko kryminalne „Pitawal” (kryminał, dla odbiorców powyżej 16 r.ż) autorstwa Michała Chołki z Teatru im. Wandy Siemaszkowej przy oraz polsko-ukraińskie, melodyjne słuchowisko "Jaworowi ludzie" zainicjowane i wykonywane przez wokalistkę Darię Kosiek przy wsparciu Weroniki

Pankiewicz. Słuchowiska będą prezentowane w komfortowej strefie relaksu słuchowego, czyli w „Dźwiękowym Wehikule”.

 

Koncerty

 

Stałym punktem programu ESK jest Art Celebration – autorski projekt rzeszowskich muzyków Zbigniewa Jakubka i Bartłomieja „Eskaubei” Skubisza, mający na celu eksplorowanie różnych gatunków muzycznych oraz aspektów sztuki.

W tej edycji projektu Art Celebration muzycy skupią się na zagadnieniu ludzkiej migracji w kontekście muzyki i sztuki. Migracja była i jest nieodłącznym elementem historii kultury, szczególnie w Polsce, jak również w krajach Partnerstwa Wschodniego,doświadczonych w niedalekiej przeszłości totalitarnym systemem.

 

Koncert podzielony będzie na trzy części.

 

W pierwszej części wystąpi Kuba Stankiewicz Trio - z muzyką Victora Younga, Henryka Warsa i Bronisława Kapera w autorskiej interpretacji znakomitego pianisty - Kuby Stankiewicza i jego trio.

Kuba Stankiewicz to wybitny pianista należący do czołówki polskich muzyków jazzowych, kompozytor, laureat licznych nagród muzycznych, absolwent Berkley Collage of Music w Bostonie, wykładowca Akademii Muzycznej we Wrocławiu. Razem z Kubą Stankiewiczem na scenie zagrają Wojciech Pulcyn - kontrabas oraz Sebastian Frankiewicz - perkusja.

 

Druga część koncertu to EAST WEST MIGRATIONS - program przygotowany przez zespół AC Band złożony w dużej mierze z twórców związanych z Podkarpaciem oraz tu pracujących. Muzycy zaprezentują premierowe aranżacje utworów takich twórców jak: Zbigniew Seifert, Krzysztof Komeda, Michał Urbaniak, a także premierowy utwór inspirowany życiem Sławomira Mrożka i jego emigracyjną korespondencją z Leopoldem Tyrmandem. Gościem specjalnym tej części koncertu będzie wybitny skrzypek jazzowy młodego pokolenia - Bartosz Dworak - zwycięzca 1 edycji konkursu wiolinistycznego im. Zbigniewa Seiferta.

 

Trzecia część to wyjątkowy koncert legendarnego skrzypka i saksofonisty Michała Urbaniaka w towarzystwie kolejnej legendy: Wojciecha Karolaka. Obaj muzycy przez wiele lat grali razem na emigracji.

Podczas koncertu wykonawcy opowiedzą o swoich emigracyjnych wspomnieniach. Odbędzie się też spotkanie z Michałem Urbaniakiem podczas którego porozmawiamy o roli emigracji w jego muzycznej karierze.

 

Po raz kolejny w ramach ESK odbędzie się też koncert muzyki elektronicznej Electro East. Wystąpią Cape Cod i Alina Pash. Cape Cod (Maksym Sikalenko) jest producentem i jednym z najbardziej znanych muzyków elektronicznych na Ukrainie.

Maksym z sukcesem współpracuje z zachodnimi muzykami, wielu z nich brało udział w nagrywaniu jego utworów. W tym roku wydał album Echoes, który znalazł się na liście najlepszych ukraińskich wydań roku 2018.

Jesienią tego roku Maks otrzymał nagrodę Jagermeister Music Awards w kategorii "Najlepszy elektroniczny wykonawca roku". Alina Pash – ukraińska artystka która miesza w swojej muzyce pop, hip-hop i motywy etniczne.

Pochodzi z części górskiej Ukrainy (Zakarpatia) - koloryt tego regionu jest odczuwalny w jej utworach.

 

Taniec

 

Ważnym elementem Europejskiego Stadionu Kultury jest taniec, który w tym roku zostanie zaprezentowany w kilku odsłonach.

Grupa Art Color Ballet zaprezentuje spektakl „Hulanki” - autorski projekt choreograf i artystki sztuk wizualnych Agnieszki Glińskiej inspirowany folklorem sztuki polski i pogranicza.

Stylistyka malarska i muzyczna spektaklu będzie wędrówką po tradycjach regionów, a połączenie ludowych motywów malarskich, najciekawszych brzmień śpiewu białym głosem oraz nowoczesnej interpretacji choreografii pozwoli na nowo odkryć piękno tradycji.

 

Taniec nowoczesny będzie można podziwiać podczas “Bitwy o Wschód” - kultowych już zawodów tanecznych. Na ten turniej tańca street dance przyjeżdżają tancerze z Polski, Ukrainy, Słowacji i Białorusi. W ramach wydarzenia odbędą się bitwy taneczne solistów w kategoriach hip hop i popping powyżej 15 roku życia; bitwy do 15 roku życia w kategorii hip hop oraz przegląd formacji tanecznych w kategoriach do 13 lat i powyżej 14 roku życia, a także warsztaty taneczne w ramach “Bitwy o Wschód” (hip hop, popping).

 

Tradycję muzyki i tańca ludowego przypomni projekt PotańCYMBAŁY - potańcówka do muzyki na żywo, powiązana z nauką tańców i edukacją muzyczną.

W ramach wydarzenia zaprezentowane zostaną cymbały rzeszowskie -instrument charakterystyczny dla regionu, dziedzictwo lokalne. Imprezie towarzyszyć będą warsztaty o budowie cymbałów oraz warsztaty tańca.

 

Teatr

 

W ramach festiwalu Europejski Stadion Kultury zostaną zaprezentowane dwie sztuki teatralne - spektakl “Hamlet”- współczesna i oryginalna interpretacja słynnej sztuki Szekspira w wykonaniu The Telavi Theatre z Tibilisi, najstarszego teatru nie tylko w Gruzji, ale na całym Kaukazie oraz spektakl dla dzieci “Calineczka”, w reż. Daniela Arbaczewskiego z muzyką Huberta Pyrgiesa z muzyką na żywo wykonywaną przez wokalistów i beatboxerów z krajów Partnerstwa Wschodniego.

 

Sztuki wizualne

 

Podczas Festiwalu Rzeszowianie będą mieli okazję podejrzeć przy pracy białoruskiego artystę IvanaX, specjalizującego się w typomuralach i grafikach literniczych, który na murze przy ul. H.J. Kreczmera stworzy mural. „Biada temu, kto nie ma ojczyzny, bowiem jest jak drzewo bez korzeni.” – te litery, motto inicjatywy „Sięgając do korzeni 2019”, zostaną zakodowane w typomuralu.

 

W ramach tego samego projektu, w okolicach Klubu Festiwalowego na Bulwarach zostanie również zaprezentowana udźwiękowiona projekcja mappingowa.

Głównym zadaniem projekcji będzie wywołanie monumentalności dziedzictwa wodbiorcach oraz nawiązanie poprzez drzewo i jego korzenie do pojęcia ojczyzny i dziedzictwa.

 

Wystawy

 

Podczas Europejskiego Stadionu Kultury 2019, jak co roku zaprezentowanych zostanie kilka wystaw:

 

Portale to przestrzenna, artystyczna wypowiedź skoncentrowana wokół motywu „portalu” pojmowanego jako przejście/powrót do domu oraz łącznik świata fizycznego i astralnego. Ojczyznę tu stanowi świadomość w człowieku, tożsamość jaką nosi w sobie, wewnętrzny ognik. Te inspiracje służą działalności artystycznej Grupy Twórczej ArtLander której obszarem działania jest przestrzeń ziemi, obszar środowiska naturalnego oraz fotografia. ArtLander tworzy na Podkarpaciu instalacje artystyczne przekształcając fragment pejzażu. Przy wykorzystaniu farb UV eksponuje w nim jednocześnie dzikość, geometrię, harmonię i chaos, tworząc portale widziane tylko w świetle UV i udokumentowane fotografią. W ramach działania powstaną instalacje artystyczne, „portale” w naturalnej przestrzeni, co zostanie uwiecznione na artystycznych fotografiach. Następnie instalacje zostaną przeniesione do Parku Kultury i Wypoczynku „Bulwary” w Rzeszowie, gdzie stworzą unikalną galerię plenerową w okolicy Klubu Festiwalowego ESK.

 

„Świat, który przeminął… Życie codzienne łemkowskiej rodziny na fotografiach Zdzisława Postępskiego i Romana Reinfussa” - podczas tej wystawy zaprezentowane zostaną unikatowe fotografie przedstawiające rodziny Łemkowskie w tradycyjnych strojach oraz ich życie codzienne.

Autorem fotografii z lat 40. XX w. dokumentujących życie Łemków jest Zdzisław Postępski (1916-1991), którego spuścizna fotograficzna znajduje się w zbiorach Galerii Fotografii. Część fotografii do wystawy zostanie udostępniona przez Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku. Są to m. in. klisze pozostawione przez Romana Reinfussa, znakomitego znawcy sztuki ludowej i etnografa, który uwiecznił życie Łemków w latach 1929-1938. Wystawie towarzyszyć będą również eksponaty dotyczące kultury łemkowskiej udostępnione przez Muzeum Kultury Łemkowskiej w Zyndranowej.

 

Wystawa FashionEAST - YESTERDAY to zbiór autentycznych negatywów pochodzących z 1905r. (Paryż), które zostaną połączone z nowoczesnymi zdjęciami modowymi autorstwa Pawła Olearki, pozostających w stylistyce i koncepcji zdjęć paryskich.

 

FashionEAST - “Moda w swoim czasie” to wystawa zabytkowej kolekcji kobiecej garderoby wraz z akcesoriami, połączona z wystawą zdjęć szklanych negatywówEdwarda Janusza prezentujących dawną modę Rzeszowianek ze zbiorów Muzeum Okręgowego w Rzeszowie.

Muzeum Okręgowe dzięki wieloletniej pracy Beaty Kuman posiada ogromną kolekcję kobiecej garderoby i akcesoriów z XIX i XX wieku. Jest to niezwykłe i unikatowe europejskie dziedzictwo kultury.

Zbiory pochodzą z bardzo ważnego dla nas ośrodka mody, kultury i sztuki – Warszawy, ale także krajów Europy Zachodniej; Francji, Niemiec, Anglii, Holandii, Włoch, a nawet najdalszych zakątków świata - Stanów Zjednoczonych czy Japonii.

W zasobach muzealnych znajduje się jeden z największych w Polsce zbiór negatywów szklanych z rzeszowskiego Zakładu Fotograficznego Edwarda Janusza.

 

Podczas ESK odbędzie się też ogólnopolska premiera wystawy fotografii “Tadeusz Rolke - „Jutro będzie lepiej. Lwów 1989 – 1991”. "Cykl fotografii Tadeusza Rolke o Lwowie z lat 1989-1991 jest doskonałym historycznym źródłem i wyrazistą dokumentacją epoki przejściowej.

Są to zdjęcia rzeczywistego, niedekorowanego i niemistyfikowanego Lwowa. Je śmiało można nazwać "na przeprawie czasu".

Na przeprawie między jeszcze wszędobylską sowiecką codziennością z pustymi sklepami, tłumami żołnierzy na ulicach, niejakościowym identycznym "kooperatywnym" ubraniem, kolejkami, brakiem uśmiechów, ale już z nadzieją na lepszą, bardziej sprawiedliwą, bo swoją przyszłość" (Wasyl Rasewycz).

Wystawie towarzyszyć będzie oprowadzanie kuratorskie realizowane w języku polskimi i ukraińskim, prowadzone przez pracowników Centrum Historii Miejskiej Europy Środkowo – Wschodniej we Lwowie oraz fotografów Andrij Bojarova / Tadeusza Rolke. Będzie ono wyjątkową okazją na przybliżenie i poznanie historii Lwowa oraz szerzej – całej Ukrainy w oparciu o wyjątkową fotografię, szczegółowo wyselekcjonowane teksty dopasowane do poszczególnych zdjęć oraz relacje osób na co dzień mieszkających w tym mieście.

 

Fotografia

 

Uczestnicy Festiwali będą mieli okazję nie tylko obejrzeć wystawy fotografii, ale także wziąć udział w warsztatach fotograficznych.

 

Mistrzowski plener fotograficzny pod artystyczną opieką i kuratelą Tadeusza Rolke „(Kraj)obraz miast Wschodu. Rzeszów – miasto 2019” to dwudniowy warsztat praktyczny w formule otwartego reporterskiego pleneru fotograficznego.

Uczestnicy zajęć będą pracować przez dwa dni zdjęciowe w przestrzeni miasta Rzeszowa. Rezultatem dwóch dni zajęć będzie unikatowym subiektywny portret naszego miasta, widziany oczyma grupy jego mieszkańców.

 

Photo Doc Freestyle natomiast to dokumentalno-artystyczna akcja fotograficzna, dzięki której uczestnicy Europejskiego Stadionu Kultury będą mieli możliwośćwykonania wyjątkowej dokumentacji fotograficznej wydarzeń organizowanych w ramach ESK.

W ramach projektu wolontariusze otrzymają jednorazowe, analogowe aparaty fotograficzne, przy pomocy których będą mogli zarejestrować w formie fotografii koncerty, emocje, spotkania i atmosferę Europejskiego Stadionu Kultury.

Po zakończeniu akcji fotograficznej od uczestników zostaną zebrane aparaty, a z naświetlonych negatywów członkowie Rzeszowskiego Stowarzyszenia Fotograficznego - osoby prowadzące akcję wywołają fotografie i wykonają odbitki. Z tak wykonanych zdjęć zostanie przygotowana wystawa fotograficzna w Galerii Nierzeczywistej.

 

Moda

 

Po raz pierwszy, do programu Europejskiego Stadionu Kultury zawitała moda. W ramach festiwalu, w Muzeum Okręgowym odbędzie się pokaz mody najnowszej kolekcji Basi Olearki. Pokaz mody zorganizowany zostanie współpracy z artystami z kraju Partnerstwa Wschodniego.

Będzie to wyjątkowe wydarzenie, dzięki któremu będzie można zobaczyć zestawienie dawnej mody z ulic naszego miasta z nowoczesną, ale inspirowaną duchem epoki kolekcją Basi Olearki, rzeszowskiej projektantki.

To nowatorska koncepcja, która konfrontuje, a jednocześnie zbliża rzeszowianki, kiedyś i dzisiaj, dla których moda była i jest ponadczasowym wyrażaniem piękna i ważnym elementem samookreślenia.

 

Film

 

W ramach ESK zobaczyć będzie można filmy dokumentalne w ramach projektu Ukraїner. Ukrainer to wyjątkowy projekt medialny, stworzony przez ukraińskich dokumentalistów, którzy podróżując po Ukrainie zbierają interesujące historie i nagrywają filmy dokumentalne o najbardziej odległych miejscach, o ludziach wchodu, sztuce i jedzeniu. Celem projektu jest zrozumienie i sformułowanie odpowiedzi na pytanie: „Kim jesteśmy?” drogą rzetelnych badań.

 

Spotkania

 

Europejski Stadion Kultury daje też uczestnikom szansę na spotkania i rozmowy z artystami. W tym roku będzie okazja porozmawiać z ukraińskimi twórcami projektu “Ukrainer”: Natalią Panchenko i Władysławem Tsovma, z Pawłem Chlebkiem oraz członkami Grupy Twórczej ArtLander, z twórcami projektu Ucho, którzy opowiedzą o słuchowiskach binauralnych "Pitawal" i "Jaworowi ludzie", o pracy przy ich tworzeniu, jej blaskach i cieniach, a także stronie technicznej i artystycznej. Z kolei podczas panelu dyskusyjnego z Tadeuszem Rolke, Adrijem Bojarowem oraz Markiem Gryglem porozmawiamy o roli i znaczenie reportażu fotograficznego we współczesnym świecie.

 

Klub Festiwalowy

 

W program festiwalu na stałe wpisał się już Klub Festiwalowy. Klub Festiwalowy mieszczący się na rzeszowskich Bulwarach to przestrzeń otwarta dla wszystkich, idealne miejsce zarówno na wypoczynek i chwilę relaksu jak i spotkania i zabawę w gronie znajomych.

To właśnie w Klubie Festiwalowym odbywać się będa warsztaty, projekcje filmowe, koncerty i dyskusje, tutaj odbędzie się Silent Disco, funkcjonować też będzie strefa gastronomiczna, gdzie będzie można spróbować pysznego jedzenia z różnych zakątków świata, serwowanego przez najlepsze Food Trucki. Również w Klubie Festiwalowym odbywac się będzie Przystanek KrosCon - event z grami planszowymi i fabularnymi przeznaczony dla każdego, niezależnie od wieku.

Do wyboru będą różne rodzaje gier: strategiczne, kryminalne, przygodowe, edukacyjne, familijne czy dedykowane dla dzieci. Dla każdego znajdzie się gra planszowa dostosowana do jego umiejętności i zainteresowań!

 

Atrakcje dla dzieci

 

Dla najmłodszych dzieci przygotowaliśmy atrakcje muzyczne: koncert “W muzycznej podróży świat nie jest zbyt duży” oraz warsztaty muzyczne “Melomaluszki”.

Koncert i warsztaty w sposób łatwy i przystępny przybliżą dzieciom muzykę klasyczną, filmową oraz ludową. Dzieci i rodzice wezmą czynny udział w zajęciach: będą śpiewać, grać na instrumentach i poruszać się.

 

W Smyk Arenie natomiast na dzieci czekać będą kreatywne warsztaty i zabawy: warsztaty wykonywania tzw. “Łapaczy snów”, przygotowywanie labiryntów, gigantyczne piankowe klocki, zabawa w Wielką Wyprawę, a także projekcje filmów kina familijnego pochodzących z innych krajów, w specjalnie przygotowanej, komfortowej strefie.

 

 

Europejski Stadion Kultury odbywa się w Rzeszowie od 2011 roku, a od 2013 roku w ramach festiwalu Wschód Kultury integrującego środowiska artystyczne miast Polski Wschodniej i artystów krajów Partnerstwa Wschodniego (Armenii, Azerbejdżanu, Białorusi, Gruzji, Mołdawii i Ukrainy). Festiwal Wschód Kultury jest realizowany przez Narodowe Centrum Kultury i trzy Polskie miasta: Rzeszów, Lublin i Białystok. Przedsięwzięcie odbywa się dzięki zaangażowaniu środowisk twórczych, samorządów wschodniej Polski oraz Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.


Udział we wszystkich wydarzeniach pod szyldem Wschód Kultury jest bezpłatny – impreza objęta jest patronatem programu Kultura Dostępna. Wstęp na wydarzenia: spektakl „Hamlet”, „Hotel Meduza”, „Art Celebration” oraz pokaz mody „FashionEAST” za okazaniem bezpłatnych zaproszeń, które będą dostępne w siedzibie Estrady Rzeszowskiej dwa tygodnie przed Festiwalem.

 

Zakladki

Dla mediów

Newsletter

Szybki kontakt

Wydział Kultury, Sportu i Turystyki Urzędu Miasta Rzeszowa